Het Gerechtshof Den Haag heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of een vordering tot het afleggen van rekening en verantwoording door de vereffenaar kon verjaren.
In het kader van de afwikkeling van de nalatenschap van erflaatster, is in hoger beroep in geschil het overleggen van financiële bescheiden en andere relevante stukken alsmede het afleggen van rekening en verantwoording – beide onder verbeurte van een dwangsom – door appellant aan de vereffenaar.
Erfrecht. Verdeling nalatenschap. Kan een vordering tot verdelen verjaren? Onvoltooide vereffening. Kan een vordering tot afleggen van rekening en verantwoording door de vereffenaar verjaren? Verlenging van de verjaringstermijn. Vordering tot afgifte van stukken.
De rechter oordeelt als volgt.
Het hof is met de vereffenaar van oordeel dat de rechtsvorderingen tot (i) afgifte van de desbetreffende stukken en (ii) het afleggen van rekening en verantwoording niet zijn verjaard.
Kernpunt is dat op dit moment de vereffening van de nalatenschap van erflaatster nog (steeds) niet is voltooid zodat de fase van verdeling nog niet kan aanvangen.
Als het gaat om die verdeling, geldt op grond van art. 3:178 lid 1 BW dat ieder der deelgenoten te allen tijde verdeling van een gemeenschappelijk goed kan vorderen.
Uit de woorden ‘te allen tijde‘ volgt blijkens de wetsgeschiedenis dat deze vordering tot verdeling niet kan verjaren (Parl. Gesch. Boek 3, p. 606 (MvA II), en HR 27 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:762).
Het hof is van oordeel dat dit – in de huidige omstandigheden – ook geldt voor de vorderingen van de vereffenaar tot afgifte van stukken en het afleggen van rekening en verantwoording, nu die vorderingen rechtstreeks verband houden met, dan wel vooraf gaan aan, de vordering tot verdeling, en die verdelingsvordering anders illusoir (‘een lege huls’) zou worden.
Dit wordt hierna verder toegelicht.
Om tot verdeling te kunnen komen, dient eerst de vereffening te worden voltooid, en juist dat wordt – zoals de vereffenaar ook heeft betoogd – bemoeilijkt door het ontbreken van de relevante informatie en documentatie.
Om diezelfde reden is de door de kantonrechter daartoe aangewezen boedelnotaris niet in staat geweest een boedelbeschrijving op te maken van de op de sterfdatum tot de nalatenschap van erflaatster behorende bezittingen en schulden, zodat niet kan worden vastgesteld of en hoe er vervolgens is vereffend.
In ieder geval is duidelijk dat de vereffening niet is voltooid.
Hieruit volgt dat de vordering tot afgifte van stukken die nodig zijn voor het opstellen van de boedelbeschrijving en voor de verdere vereffening van de nalatenschap, niet is verjaard.
Een ander oordeel zou tot de onwenselijke situatie leiden dat degene die medeverantwoordelijk is voor het bemoeilijken van een deugdelijke vereffening van de nalatenschap, ook nog eens de verjaring van de ermee samenhangende vordering tot afgifte van (voor die vereffening) relevante stukken in de hand zou kunnen werken.
In die zin oordeelt het hof overigens nog dat, voor zover de verjaring al zou zijn gaan lopen, deze termijn is verlengd op grond van art. 3:321 lid 1 aanhef en onder e BW (een grond voor de verlenging van de verjaring bestaat tussen een beneficiair aanvaarde nalatenschap en een erfgenaam).
Ten aanzien van de rekening en verantwoording geldt dat het op grond van art. 4:207 BW een taak van appellant was om aan de gerechtelijk benoemde vereffenaar rekening en verantwoording af te leggen, hetgeen appellant heeft nagelaten.
Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen over de met de verdelingsvordering rechtstreeks verband houdende vorderingen, geldt ook hier dat de verjaringstermijn van de samenhangende vordering tot het afleggen van rekening en verantwoording niet is gaan lopen.
Hetgeen partijen over en weer ter zake de verjaring nog naar voren hebben gebracht, behoeft geen verdere bespreking, nu dit niet tot een ander oordeel kan leiden.
Conclusie van dit alles is dat grief van appellant niet slaagt.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.