De Rechtbank Rotterdam heeft op 1 april 2021 uitspraak gedaan over de vraag of een erfgenaam mee diende te werken aan de verkoop van de woning bij de verdeling van een nalatenschap.
Partijen zijn broer en zus en erfgenaam van de nalatenschap van hun ouders. De moeder van partijen is overleden op 14 mei 2012.
Op 25 mei 2020 is de vader van partijen overleden.
De ouders van partijen hebben geen testament op laten stellen, waardoor partijen ieder voor de helft erfgenaam zijn van de nalatenschap.
Partijen hebben de nalatenschap op 1 en op 2 juli 2020 zuiver aanvaard.
Tot de nalatenschap behoort een woning.
Een deel van de nalatenschap, waaronder de banktegoeden, is reeds tussen partijen verdeeld.
De woning en de inboedel zijn nog niet verdeeld.
Bij leven van de ouders van partijen was gedaagde reeds woonachtig in de woning.
Gedaagde betaalde geen huurpenningen. Na het overlijden van vader is [gedaagde] in de woning blijven wonen.
Erfrecht. Kort geding. Verdeling van een nalatenschap. Spoedeisend belang? Toedeling of verkoop van een woning. Dient de erfgenaam mee te werken aan de verkoop van de woning? Belangenafweging. Dwangsom.
De rechter oordeelt als volgt.
Niet in geschil is dat de woning aan partijen gezamenlijk toebehoort.
Derhalve is sprake van een (beperkte) gemeenschap van goederen.
In zaken als onderhavige geldt tot uitgangspunt dat partijen niet gehouden zijn om in een onverdeelde gemeenschap te blijven.
Gewezen wordt op artikel 3:178 BW, op grond waarvan ieder der deelgenoten in beginsel te allen tijde verdeling van een gemeenschappelijk goed kan vorderen.
De woning (en de daaraan verbonden hypothecaire verplichtingen) moet in beginsel aan een van partijen worden overgedragen of verkocht aan een derde.
Dit kan tijdelijk anders zijn indien de door een onmiddellijke verdeling getroffen belangen van een van partijen aanmerkelijk groter zijn dan de belangen die met de verdeling worden gediend of indien partijen de bevoegdheid om verdeling te vorderen voor een bepaalde periode hebben uitgesloten.
Met de stelling van eiseres dat zij niet langer in onverdeeldheid wenst te blijven, is voldaan aan het voor deze procedure vereiste spoedeisend belang.
Of de vorderingen op materiële gronden ook toewijsbaar zijn, wordt hierna beoordeeld.
Eiseres stelt dat de woning moet worden verkocht aan een derde omdat gedaagde financieel niet in staat is om het aandeel van eiseres in de woning over te nemen.
Zolang gedaagde weigert mee te werken aan de verkoop van de woning kan de nalatenschap niet worden afgewikkeld.
De erfbelasting moet binnenkort worden betaald en zolang de woning niet is verkocht dient eiseres dit uit eigen financiële middelen te voldoen.
Daarnaast pleegt gedaagde geen onderhoud aan de woning waardoor deze steeds minder waard wordt.
Onder die omstandigheden kan van eiseres niet worden verwacht dat zij een bodemprocedure afwacht.
Gedaagde heeft hiertegen aangevoerd dat hij het aandeel van eiseres in de woning wenst over te nemen, maar dat hem hiertoe onvoldoende tijd wordt gegund door eiseres.
De voorzieningenrechter is met eiseres van oordeel dat van haar niet kan worden gevergd dat de nalatenschap voor wat betreft de woning voorlopig onverdeeld blijft.
Overwogen wordt daartoe als volgt.
Gedaagde heeft ter zitting aangevoerd dat hij de woning niet wenst te verkopen aan een derde, maar dat hij het aandeel van eiseres in de woning wil overnemen.
Deze wens van gedaagde is echter weinig concreet.
Gedaagde heeft aangevoerd dat hij eerst de erfbelasting in termijnen wil voldoen en daarna pas wil onderzoeken of de reeds bestaande hypotheek kan worden verhoogd.
Vooralsnog heeft gedaagde hiertoe nog geen advies gevraagd aan een hypotheekadviseur of andere concrete stappen ondernomen, omdat hij nog geen vast contract heeft.
Dat gedaagde in staat is om binnen afzienbare tijd de financiering rond te krijgen en de woning aan hem te laten toedelen en aan eiseres haar erfdeel uit te keren is dan ook niet onderbouwd en daardoor onvoldoende aannemelijk.
De woning moet daarom worden verkocht.
Weliswaar zijn de gevolgen hiervan voor gedaagde groot – dit betekent immers dat hij de woning, waar hij al sinds 1988 woont, zal moeten verlaten – maar dit betekent niet dat hij van eiseres kan vergen dat zij nog langer wacht met het zetten van stappen om haar aandeel in de nalatenschap te gelde te maken.
Een veroordeling tot medewerking aan de verkoop van de woning is daarom op zijn plaats.
Dit betekent dat het gevorderde wordt toegewezen.
Om gedaagde in de gelegenheid te stellen andere woonruimte te zoeken wordt de termijn waarbinnen gedaagde zijn medewerking dient te verlenen aan de verkoop van de woning in redelijkheid bepaald op zes weken na betekening van dit vonnis.
Aangezien gedaagde geen bezwaar heeft gemaakt tegen de door eiseres voorgestelde makelaar zal de voorzieningenrechter die makelaar in het dictum opnemen.
De verkoop van de woning brengt met zich dat gedaagde zijn medewerking dient te verlenen aan bezichtigingen van de woning, het tot stand brengen van een behoorlijke presentatie van de woning aan het publiek, het verrichten van dagelijks onderhoud aan de woning en het presentabel houden van de woning en dat hij alle maatregelen die de makelaar in het kader van de verkoop van de woning nuttig acht dient te gehengen en te gedogen.
Het gevorderde wordt daarom toegewezen.
Oplegging van een dwangsom ten aanzien van de vordering acht de voorzieningenrechter passend en geboden.
Hierbij wordt opgemerkt dat gedaagde, indien hij zijn medewerking verleent, geen last zal hebben van de dwangsomveroordeling.
De gevorderde dwangsom zal worden beperkt en gemaximeerd op het in het dictum te vermelden bedrag.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over onroerend goed in een nalatenschap, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.