Het Gerechtshof Den Haag heeft op 28 juli 2021 uitspraak gedaan over de vraag of bij een gebleken wilsonbekwaamheid het levenstestament gerespecteerd behoorde te worden of dat een bewind diende te worden ingesteld
De rechthebbende is geboren in 1950.
Op 4 december 2019 heeft de rechthebbende bij een notaris een levenstestament opgemaakt.
Krachtens dat testament is een algemene volmacht gegeven aan de belanghebbende, de partner van de rechthebbende.
Erfrecht. Wilsonbekwaamheid. Onderbewindstelling. Levenstestament. Dient het levenstestament gerespecteerd te worden of een bewind te worden ingesteld? Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
De rechthebbende stelt, samengevat, dat hij op 4 december 2019, dus ruimschoots voor de indiening van het verzoek tot benoeming van een mentor en een bewindvoerder, bij een notaris een levenstestament heeft laten opstellen.
Volgens de rechthebbende zou zijn levenstestament in een kwestie als de onderhavige altijd leidend moeten zijn en alleen in uitzonderlijke situaties, waarvan hier geen sprake is, terzijde mogen worden geschoven.
Met de bestreden beschikkingen wijkt de kantonrechter af van hetgeen is vastgesteld in het levenstestament, ook omdat bij de kantonrechter twijfels bestaan of betrokkene ten tijde van het opstellen van het levenstestament in december 2019, nadat hij al was opgenomen in het verpleeghuis, nog in staat was zijn wil te bepalen.
Hierbij doet de kantonrechter daaromtrent een aantal aannames waar de rechthebbende het niet (volledig) mee eens is.
Volgens de rechthebbende is er geen enkele reden te twijfelen aan zijn wilsbekwaamheid ten tijde van het opstellen van het levenstestament.
Er is dus ook geen reden het levenstestament ter zijde te schuiven op de wijze als de kantonrechter heeft gedaan.
De bepalingen uit het levenstestament moeten geëerbiedigd worden en voor zover dat nodig zou zijn, is de partner van de rechthebbende (als gevolmachtigde) in staat alle vermogensrechtelijke en niet-vermogensrechtelijke belangen van de rechthebbende te behartigen, gelijk zij dat altijd heeft gedaan als dat nodig was tot aan de bestreden beschikkingen van 23 september 2020.
De noodzaak voor het benoemen van een professionele bewindvoerder en/of mentor is er niet.
De rechter overweegt als volgt.
Niet in geschil is dat de gronden voor onderbewindstelling en mentorschap aanwezig zijn.
De vraag die dient te worden beantwoord is of gezien het door de rechthebbende op 4 december 2019 opgestelde levenstestament de door de verzoeker in eerste aanleg verzochte maatregelen van bewind en mentorschap in dit specifieke geval desondanks noodzakelijk zijn.
Anders dan de kantonrechter, twijfelt het hof er niet aan of de rechthebbende ten tijde van het opstellen van het levenstestament, in staat was zijn wil te bepalen.
Het hof gaat er van uit dat de notaris die het levenstestament heeft opgesteld, zich hiervan op de voorgeschreven wijze heeft vergewist.
Daarnaast heeft de mentor ter zitting bij het hof gesteld dat de rechthebbende heel goed in staat is om zijn wil kenbaar te maken.
Ook het hof heeft dit tijdens de mondelinge behandeling zelf kunnen waarnemen.
Het hof gaat er derhalve van uit dat het levenstestament niet ongeldig is vanwege wilsonbekwaamheid en constateert dat de rechthebbende via dit levenstestament heeft gezorgd voor een algemene volmacht aan zijn partner om zijn vermogensrechtelijke en andere zakelijke belangen te behartigen en zijn partner als medisch gevolmachtigde heeft aangewezen om hem te vertegenwoordigen op medisch gebied.
Dit om te voorkomen dat over zijn goederen beschermingsbewind of ten behoeve van hem mentorschap wordt ingesteld.
Naar het oordeel van het hof is er op dit moment geen noodzaak om een bewind en/of mentorschap in te stellen omdat op een andere wijze passende voorzieningen zijn getroffen waarvoor de rechthebbende zelf heeft gekozen.
Het hof heeft hierbij tevens in aanmerking genomen dat door de verhuizing van de rechthebbende naar de zorginstelling de communicatieproblemen die er waren tussen de rechthebbende en zijn partner met de zorginstelling waar hij eerst verbleef – en die voor die zorginstelling de grond vormden voor de onderhavige verzoeken -, lijken te zijn opgelost.
Verder kunnen de huidige bewindvoerder en mentor zich vinden in het opheffen van de maatregelen.
Ook heeft het hof in zijn oordeel betrokken dat de discussie over het medicijnengebruik van de rechthebbende weliswaar nog (af en toe) opspeelt, maar dit volgens de mentor niet verandert door een mentorschap in te stellen.
Daarbij is gebleken dat de partner van de rechthebbende in staat is om deze discussie te beslechten.
Het hof merkt nog op dat de enkele discussie over medicijngebruik als zodanig geen steekhoudend argument is om het levenstestament op dit punt terzijde te schuiven door een mentor te benoemen.
Ten slotte wijst het hof nog op het volgende.
Nederland heeft op grond van artikel 12 van het VN-Verdrag uit 2006 inzake de rechten van personen met een handicap de verplichting om de beschikkingen die iemand treft met het oog op mogelijke handelingsonbekwaamheid in de toekomst, te respecteren.
Het hof wijst in dit verband ook naar de doelstelling van het levenstestament zoals hiervoor is aangehaald.
Het doel dat de rechthebbende met het levenstestament voor ogen heeft, zou op onaanvaardbare wijze worden gefrustreerd door zonder voldoende grond anderen tot bewindvoerder en/of mentor te benoemen.
Daarmee zou de autonomie van de rechthebbende op onaanvaardbare wijze geweld worden aangedaan.
Gelet op het voorgaande en nu niet is gebleken van omstandigheden op grond waarvan, ondanks het bestaan van het levenstestament, het aangewezen zou zijn om bewind en mentorschap uit te spreken, zal het hof de bestreden beschikkingen vernietigen en de inleidende verzoeken alsnog afwijzen.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over bewind of curatele, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.