Van onze advocaat verdeling erfenis. De Rechtbank Overijssel heeft op 31 mei 2017 uitspraak gedaan over een mogelijke bevoordeling bij bedrijfsopvolging.
Naar aanleiding van de vordering van de advocaat van X betreffende toedeling aan hem, tegen inbreng van de waarde, van het aan moeder toekomende aandeel in de eigendom van de woning heeft moeder haar eis aangevuld met de vordering, dat de rechtbank deze verdeling zal vaststellen.
De rechtbank beoordeelt die eis als volgt. X heeft geen bezwaar tegen vaststelling van het door hem in te brengen bedrag gebaseerd op € 10.000,-. Dit bedrag heeft hij gebaseerd op een onbetwist in opdracht van verweersters verrichte taxatie.
Moeder heeft hier weliswaar tegen ingebracht dat X deze taxatiewaarde onjuist toepast, maar zij stelt niet hoe hoog dit bedrag zou moeten luiden. De rechtbank gaat daaraan om die reden voorbij en zal het door X gestelde bedrag toepassen.
De vorderingen van eiseressen strekken in de kern tot ongedaan making van een gerealiseerde scheiding en deling van een agrarisch familiebedrijf op basis van één of meer maatschapsakten en een testament, waarbij een als bedrijfsopvolger aangewezen zoon in die boedelscheiding boven de andere kinderen sterk is bevoordeeld met de bedoeling, dat hij het bedrijf rendabel zal kunnen voortzetten.
De toelaatbaarheid van zo’n bevoordeling, waartegenover een benadeling staat van legitimarissen, in dit geval de zusters van hun als opvolger aangewezen broer X, moet worden getoetst aan de over deze materie bestaande jurisprudentie, die de advocaat van X in het geding heeft gebracht en in zijn conclusies heeft toegelicht.
Voorop staat dat de maatschapsakten uit 1994 en 2004 indertijd zijn gesloten met de intentie om zoon respectievelijk schoondochter te laten toetreden tot de maatschap. Voor vader speelde daarbij een rol dat de boerderij afkomstig was van zijn familie en dat hij die wilde overdoen aan zijn zoon en schoondochter, ook omdat vader en moeder een zodanige leeftijd hadden bereikt dat van hen niet langer een actieve rol in de bedrijfsvoering verwacht kon worden. Niet valt in te zien dat het belang van de dochters zwaarder zouden moeten wegen dan het belang van zoon.
Blijkens de uitspraken van de Hoge Raad van 13 februari 2004 en van 20 maart 2009, en van de rechtbank Noord-Nederland van 23 oktober 2014, geldt in een geval van agrarische bedrijfsopvolging dat, als het uitdrukkelijk de bedoeling van de vennoten is geweest om het bedrijf te laten voortzetten tegen uitbetaling van een zodanig bedrag, dat die voortgezette exploitatie nog juist lonend is, de waardering van de van het bedrijf deel uitmakende zaken niet zo mag zijn, dat die voortzetting van een nog juist lonend bedrijf onmogelijk wordt gemaakt.
Dat betekent dat, zoals ook in dit geval is gebeurd, de beoogde bedrijfsopvolger bedrijfsactiva in handen kan krijgen tegen veel lagere prijzen dan hun waarde in het vrije economisch verkeer. Van schenking is dan toch geen sprake. Immers, als de beoogde bedrijfsopvolger de bedrijfsactiva tegen marktprijzen zou moeten verwerven zou hij het bedrijf niet rendabel kunnen voortzetten en zou de door de vennoten beoogde bedrijfsopvolging niet mogelijk zijn. Een waardering van de zaken die voortzetting van een nog juist lonend bedrijf mogelijk maakt strekt niet tot bevoordeling.
Een dergelijk geval is ook in de onderhavige zaak aan de orde. In het vonnis van de rechtbank Noord-Nederland wordt daarnaast nog de eisen van advisering en begeleiding door agrarische deskundigen en een meerwaardeclausule. Ook in de onderhavige zaak is aan die twee voorwaarden voldaan.
Er was daarom geen sprake van ongeoorloofde bevoordeling van X als bedrijfsopvolger ten opzichte van zijn zusters. Van schending van de legitieme porties van B , C , D en E is dus geen sprake. Daarom zijn ook hun op die stelling gebaseerde vorderingen niet voor toewijzing vatbaar.
Heeft u vragen over een bedrijfsopvolging in het erfrecht, over een bevoordeling boven andere erfgenamen of schending van de legitieme portie, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.