Van onze advocaat verdeling erfenis. Het Gerechtshof Den Haag heeft op 4 mei 2017 uitspraak gedaan over de onrechtmatigheid van geldopnamen tijdens een gegeven volmacht ter afwikkeling van een erfenis.

Kort weergegeven gaat het in deze zaak om het volgende. In 2011 is de vader van de vrouw in Zuid-Afrika overleden. De vrouw is erfgenaam, tezamen met haar halfbroer en twee halfzussen. De oom is een oom van de vrouw. Het vermogen van de vader van de vrouw bevond zich in het buitenland. Omdat de vrouw zelf niet in staat was naar het land af te reizen heeft zij de oom verzocht om haar belangen aldaar te behartigen. De vrouw heeft aan de oom een volmacht verstrekt, er toe strekkende dat zij de oom machtigt om voor haar de erfenis in het land af te handelen. De oom heeft ten behoeve van de vrouw een bedrag opgenomen, een bedrag waar de vrouw recht op zou hebben. De vrouw houdt de oom aansprakelijk voor het feit dat zij niet dit volledige bedrag heeft ontvangen.

Het hof bespreekt de grieven, gelet op hun onderlinge samenhang, gezamenlijk. In de eerste grief voert de advocaat van de vrouw aan dat ten onrechte is overwogen dat de oom niet in strijd met het bepaalde in artikel 3:68 BW buiten de aan hem verleende volmacht is getreden. Volgens haar is dit wel het geval. Het is onjuist om aan te nemen dat, ondanks een zeer ruime volmacht, er geen aansprakelijkheid meer is voor het buiten de grenzen van de volmacht treden. Volgens de oom kon hij niet gelden rechtstreeks en in een keer vanuit het land naar haar Nederlandse bankrekening overmaken, maar de vrouw bestrijdt dat.

Verder voert de advocaat van de vrouw aan dat de rechtbank ten onrechte heeft aangenomen dat de oom de stellingen voldoende onderbouwd heeft weersproken. Hij heeft geen documenten kunnen overleggen die zijn verhaal ondersteunen.

De advocaat van de oom weerspreekt de grieven. De vrouw stelt met een bankafschrift te kunnen aantonen dat sprake is geweest van een onrechtmatige daad door de oom, maar uit het afschrift kan niet worden afgeleid dat de overgemaakte gelden niet via andere kanalen toch bij de vrouw terecht zijn gekomen. De oom begrijpt niet waarom de vrouw pas na twee jaren stelt een vordering op hem te hebben. De oom heeft geen relevante stukken meer van de periode van afwikkeling van de erfenis. Hij heeft alle documenten aan de vrouw afgegeven.

Er is geen gebruik gemaakt van het reguliere betaalverkeer nu dat niet mogelijk bleek, in elk geval niet om gelden naar het buitenland over te maken. De handelwijze is met goedkeuring en handtekening van de vrouw geschied. Er waren geen andere opties waarover hij de vrouw moest informeren. Dat de oom geen vergoeding wenste voor door hem bewezen diensten toont aan dat hij kennelijk niet uit was op geldelijk gewin.

Onrechtmatigheden tijdens de afwikkeling van de erfenis?

Het hof verenigt zich met wat de rechtbank heeft overwogen in het bestreden vonnis in de rechtsoverwegingen omtrent het handelen van de oom in het licht van de volmacht en de afspraken tussen partijen. Echter, anders dan de rechtbank is het hof van oordeel dat dit handelen niet moet worden getoetst aan artikel 3:68 Burgerlijk Wetboek (BW). Dit artikel regelt de situatie waarin de gevolmachtigde (de oom) zichzelf als wederpartij van de volmachtgever (de vrouw) opwerpt. Die situatie is niet aan de orde. Het gaat hier om de vraag of de oom, met inachtneming van de inhoud van de aan hem verstrekte volmacht, onrechtmatig jegens de vrouw heeft gehandeld. Het hof neemt de gronden van de rechtbank voor het overige over en maakt deze tot de zijne. Naar aanleiding van wat de vrouw in hoger beroep nog heeft aangevoerd overweegt het hof als volgt.

De vrouw stelt dat de oom wel degelijk op haar naam een bankrekening in het land had kunnen openen, anders dan zij aanvankelijk veronderstelde. Tussen partijen is niet in geschil dat de oom ten behoeve van de vrouw naar het land is gegaan om er voor te zorgen dat zoveel mogelijk gelden vanuit het buitenland naar Nederland werden gebracht. Het hof overweegt dat de mogelijkheid van het openen van een bankrekening op naam van de vrouw onverlet laat dat vervolgens het geld naar Nederland moest kunnen worden overgemaakt.

Gesteld noch gebleken is dat de oom in staat was om vervolgens vanaf een te openen rekening de gelden naar het buitenland over te maken. De vrouw stelt nu dat zij zou hebben gedwaald met betrekking tot de vraag of dit niet op andere wijze had kunnen geschieden. Nu de vrouw niet stelt in welk opzicht zij heeft gedwaald en hoe de gelden op andere wijze bij haar in Nederland terecht konden komen, gaat het hof aan deze stelling voorbij.

Het verstrekken van informatie tijdens de afwikkeling van de erfenis

De advocaat van de vrouw voert verder aan dat de oom geen documenten heeft kunnen overleggen die zijn verhaal ondersteunen. De rechtbank heeft in het bestreden vonnis overwogen dat de vrouw stukken heeft ontvangen van de oom die betrekking hebben op de afwikkeling van de nalatenschap van de vader van de vrouw, welke stukken zij ter zitting ook aan de rechtbank en aan de oom heeft getoond. Bij die stukken bevond zich een handgeschreven overzicht waarop overboekingen zijn vermeld. Het hof heeft dit stuk overigens niet bij de processtukken aangetroffen. Niet weersproken is dat de oom alle transacties tezamen met de andere erfgenamen heeft verricht en dat voor geldopnamen telkens vier handtekeningen (ook van de andere erfgenamen) nodig waren. Uit de door de vrouw overgelegde verklaring van haar stiefvader is niet op te maken dat de oom anders zou hebben gehandeld. Bovendien heeft de oom aan de vrouw een volmacht verstrekt waarbij hij haar heeft gemachtigd om inzage te krijgen in de op naam van de oom in het buitenland geopende bankrekening. de vrouw is enkele maanden na de terugkeer van de oom uit naar het land gereisd om, met die volmacht, een en ander te kunnen nagaan. Welke andere stukken de oom dan nog aan de vrouw zou moeten overleggen heeft de vrouw niet duidelijk gemaakt. Het hof gaat daarom aan deze stelling voorbij.

Instemming vanwege gegeven volmacht

De advocaat van de vrouw voert nog aan dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat de mogelijkheid, dat er door deze handelwijze minder geld bij haar terecht zou komen, voor haar rekening en risico komt. Het hof is van oordeel dat de rechtbank dit terecht heeft overwogen. De vrouw heeft immers ingestemd met deze handelwijze. Onduidelijk is gebleven of de personen in het buitenland die vervolgens gelden aan de vrouw moesten overboeken, dit ook daadwerkelijk hebben gedaan. Nadat de oom deze gelden uit handen heeft gegeven, om door anderen te laten doorbetalen aan de vrouw, heeft hij ook geen zicht meer gehad op deze gelden. Het is dus zeer wel mogelijk dat niet alle gelden bij de vrouw terecht zijn gekomen. Nu aan de vrouw duidelijk was dat de oom aldus zou handelen en zij daarmee heeft ingestemd, kan de omstandigheid dat mogelijk niet alle gelden bij haar terecht zijn gekomen, niet voor rekening en risico van de oom komen.

De stel- en bewijsplicht

De advocaat van de vrouw voert in de vierde grief aan dat de oom geld zou hebben overgehouden aan de transacties, omdat hij geen verklaring heeft gegeven waar het geld wel is gebleven. Het hof passeert deze grief. De advocaat van de vrouw stelt dat de oom onrechtmatig heeft gehandeld door gelden voor zichzelf te houden. Op haar rusten de stelplicht en de bewijslast van deze stelling. In het licht van de gemotiveerde betwisting door de oom heeft de vrouw onvoldoende aangevoerd op grond waarvan de conclusie kan worden getrokken dat de oom op enigerlei wijze jegens haar onrechtmatig heeft gehandeld. De enkele stelling, dat niet alle door de oom opgenomen gelden door haar zijn ontvangen is daartoe, bezien in het licht van al hetgeen met betrekking tot die geldopnamen is gebeurd en wat tussen partijen niet in geschil is, volstrekt onvoldoende.

Wilt u de hele uitspraak lezen? Klik dan hier.

Heeft u vragen over de verdeling en afwikkeling van een erfenis of over de onrechtmatigheid van geldopnamen van vóór of tijdens de afwikkeling van een erfenis, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan ook onze webpagina advocatenkantoor erfrecht. Klik dan hier.