Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 21 juni 2022 uitspraak gedaan over de informatieplicht van de notaris, en het geven van advies aan de erfgenamen over de wijze van aanvaarden van een nalatenschap, en de gevolgen daarvan.
Klager is, samen met zijn zuster, bij testament onterfd in de nalatenschap van zijn moeder.
De overige vier kinderen hebben de nalatenschap van de moeder van klager beneficiair aanvaard.
Klager verwijt de notaris dat hij bij de erfgenamen niet heeft geïnformeerd of zij daden van beheer hebben verricht.
Klager verwijt de notaris dat hij niet aan de erfgenamen heeft gevraagd of zij daden van beheer hebben verricht.
Volgens klager zijn de overboekingen daden van beheer geweest op grond waarvan volgens klager de erfgenamen de nalatenschap zuiver hebben aanvaard.
Erfrecht. Klacht tegen notaris. Zuivere aanvaarding? Informatieplicht. Daden van beheer. Overboekingen van bankrekening. Verklaring van executele. Onderzoeksplicht. Beneficiaire aanvaarding.
De rechter oordeelt als volgt.
Klager voert, kort samengevat, het volgende aan.
Op 31 maart 2020 is door één van de erven € 40.000,- van de rekening van erflaatster gehaald.
Dit geld is vervolgens verdeeld over de vier erven.
De ontvangen bedragen zijn op respectievelijk 1, 9 en 14 april 2020 weer teruggestort.
Op 10 april 2020 is ook nog een overboeking gedaan naar de hulp van erflaatster.
Deze gedragingen passen niet bij een beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap maar horen bij een zuivere aanvaarding van de nalatenschap.
Op 15 juli 2020 heeft de notaris een gesprek gevoerd met de erfgenamen waarbij de notaris heeft geadviseerd om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden.
Er is niet gebleken dat de notaris bij dit gesprek aan de erfgenamen heeft gevraagd of zij na het overlijden van erflaatster nog overboekingen vanaf haar rekening hebben gedaan.
Ter zitting bij de kamer heeft de notaris weliswaar verklaard dat de erfgenamen een keuzeformulier hebben moeten invullen over de wijze van aanvaarding van de nalatenschap van erflaatster, maar hij heeft geen bewijs overgelegd waaruit blijkt dat hij bij de erven heeft geïnformeerd of zij daden van beheer hebben verricht.
De notaris brengt naar voren dat aan hem uitsluitend de opdracht is gegeven om een verklaring van executele af te geven.
Deze opdracht is naar eer en geweten uitgevoerd, waarbij rekening is gehouden met de mogelijkheid dat de executeur geen verklaring als bedoeld in artikel 4:202 Burgerlijk Wetboek kon afleggen.
De verklaring van executele is daarom zodanig ingericht dat deze beperkt was tot de hoogst noodzakelijke bevoegdheden, zodat de executeur zich een beeld kon vormen van de omvang van de nalatenschap.
Aan klager is uitgelegd dat hij, wanneer hij meent dat ondanks het afleggen van de verklaring van beneficiaire aanvaarding de nalatenschap toch door één of meerdere erfgenamen zuiver is aanvaard, dit bij de betreffende erfgenaam of bij de (civiele) rechter aanhangig moet maken.
Toen de notaris vernam dat de nalatenschap van erflaatster negatief was heeft hij juist zorgvuldig gehandeld door de erfgenamen hiervan op de hoogte te stellen.
De notaris heeft de erfgenamen vervolgens geadviseerd om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden.
De notaris heeft de verklaringen, voorzien van een informatiekaart met extra toelichting, toegezonden met daarop aangegeven de verschillende keuzemogelijkheden.
Ten tijde van de ondertekening van de volmachten tot het afleggen van de verklaring van beneficiaire aanvaarding en de opvolgende afgifte van de verklaring van executele was de notaris niet bekend met de overboekingen waaraan klager refereert.
De notaris heeft klager correct en zorgvuldig bejegend.
Van enig tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen is geen sprake, aldus de notaris.
De kamer heeft, kort gezegd, overwogen dat vast is komen te staan dat de notaris ten tijde van het opstellen van de verklaring van executele en het geven van zijn advies om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden, niet op de hoogte was van de overboeking van de € 40.000,- naar de eigen rekening van de erfgenamen.
De notaris heeft toegelicht dat de erfgenamen een keuzeformulier moesten invullen over de wijze van aanvaarden/verwerpen.
De notaris heeft daarnaast meer gedaan dan gelet op zijn beperkte opdracht nodig was.
Hij heeft klager uitgenodigd voor een kosteloos gesprek en hij heeft klager een brief gestuurd dat er een verklaring van executele was afgegeven, waarbij hij hem heeft gewezen op het feit dat er een negatieve boedel was.
Er is niet gebleken van onzorgvuldig handelen door de notaris.
Het hof sluit zich bij deze overwegingen aan en maakt die tot de zijne.
Ter zitting in hoger beroep heeft de notaris toegelicht dat hij de erfgenamen aan de hand van de genoemde informatiekaart ‘accepteren van een erfenis, wat zijn de keuzes?’behorende bij de ‘keuzeverklaring nalatenschap’vooraf heeft geïnformeerd over de implicaties van, onder meer, een beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap.
De notaris heeft daarmee afdoende voldaan aan zijn onderzoeksplicht.
Dat de erfgenamen vervolgens deze verklaringen volgens klager onjuist hebben ingevuld – hetgeen ter beoordeling van de civiele rechter staat – kan niet aan de notaris worden toegerekend.
In hoger beroep zijn geen feiten of omstandigheden naar voren gebracht die een ander oordeel rechtvaardigen.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.