De Rechtbank Amsterdam heeft op 17 juni 2022 uitspraak gedaan over de vraag of de rechter bevoegd was kennis te nemen van een vordering tot de vestiging van vruchtgebruik op een echtelijke woning en inboedel.
In de hoofdzaak heeft eiseres gevorderd dat de kantonrechter S veroordeelt om mee te werken aan de vestiging van het vruchtgebruik op de echtelijke woning en de inboedel op grond van artikel 4:29 van het Burgerlijk Wetboek (BW) en op de andere goederen van de nalatenschap op grond van artikel 4:30 BW.
Erfrecht. Procesrecht. Vestiging van vruchtgebruik op echtelijke woning en inboedel. Bevoegdheid van de rechter. Onbepaalde waarde. Samenhang van vorderingen. Dagvaardingprocedure.
De rechter oordeelt als volgt.
In de eerste plaats wordt opgemerkt dat in het testament van de erflater niet is bepaald welke instantie bevoegd is om kennis te nemen van het geschil.
Dit betekent dat uit de wet volgt of de kantonrechter bevoegd is om kennis te nemen van het geschil in de hoofdzaak.
De vorderingen van eiseres berusten op artikel 4:29 en 4:30 BW.
Op grond van deze bepalingen zijn erfgenamen verplicht tot medewerking aan de vestiging van een vruchtgebruik op de echtelijke woning en de inboedel ten behoeve van de echtgenoot van de erflater en – voor zover de echtgenoot van de erflater dit voor zijn verzorging verlangt – op de andere goederen uit de nalatenschap.
Eiseres vordert nakoming van deze wettelijke verplichting.
Dit is in feite een vordering tot nakoming in de zin van artikel 3:296 BW.
Uit de tekst van deze bepaling volgt dat een dergelijke procedure dient te worden ingeleid met een dagvaarding.
Een spoorwissel in de zin van artikel 69 Rv, zoals eiseres verzoekt, is daarom niet aan de orde.
De vorderingen van eiseres zijn van onbepaalde waarde.
Deze behoren tot de competentie van de kantonrechter, onder voorwaarde dat er duidelijke aanwijzingen zijn dat de vorderingen een waarde vertegenwoordigen van minder dan € 25.000,-, of dat de wet expliciet vermeldt dat de kantonrechter bevoegd is (zgn. aardzaken).
Aan beide voorwaarden is in deze procedure niet voldaan.
S wordt gevolgd in de stelling dat het aannemelijk is dat de vorderingen van eiseres een waarde van meer dan € 25.000 vertegenwoordigen, gelet op het feit dat deze vorderingen ook medewerking aan het vestigen van een recht van vruchtgebruik op de echtelijke woning omvatten.
Van duidelijke aanwijzingen dat de vorderingen een lagere waarde zouden vertegenwoordigen is in ieder geval geen sprake.
Eiseres wordt niet gevolgd in haar standpunt dat de bevoegdheid van de kantonrechter in deze procedure wordt ontleend aan artikel 4:30 lid 6 BW.
Uit deze bepaling volgt uitsluitend dat de kantonrechter op verzoek van partijen de goederen kan aanwijzen waarop het vruchtgebruik kan worden gevestigd.
Een dergelijk verzoek kan niet in de vorderingen van eiseres worden ingelezen.
Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de kantonrechter niet bevoegd is om deze zaak te behandelen.
Hier komt bij dat uit de conclusie van antwoord blijkt dat eiseres S inmiddels voor de Rechtbank heeft gedaagd in een procedure waarin zij een verklaring voor recht vordert dat S geen rechten kan ontlenen aan het testament, althans vordert zij dat het testament wordt vernietigd.
Vanwege de nauwe samenhang met die procedure is het ook om proceseconomische redenen wenselijk dat onderhavig geschil aan de Rechtbank wordt voorgelegd.
Op grond van art. 71 lid 1 Rv wordt de zaak daarom in de stand waarin deze zich nu bevindt verwezen naar een kamer voor andere zaken dan kantonzaken van deze rechtbank.
Eiseres wordt als de in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de proceskosten in het incident.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.