De Rechtbank Den Haag heeft op 22 mei 2020 uitspraak gedaan over de vraag of de erflater zich had vergist in de aanduiding van een persoon in het testament.

De executeurs vorderen de verklaring voor recht dat Stichting Oogfonds, Stichting Research, Nederlandse Brandwonden Stichting, Stichting Macula Fonds en Stichting Koninklijke Nederlandse Geleidenhondenfonds de erfgenamen van A zijn en de verklaring voor recht dat de Stichting Fonds voor het Hart niet behoort tot de kring der erfgenamen van A en aan haar geen erfgenaamschap toekomt.

Heeft de erflater heeft zich vergist in de aanduiding van een persoon in het testament? Uitleg van een testament.

De rechter oordeelt als volgt.

Het testament van A is getekend op 29 maart 2013.

Stichting Junio, voor 24 november 2010 nog Fonds voor het Hart geheten, was toen al opgeheven en bestond derhalve niet meer.

Artikel 4:56 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat om aan een making recht te ontlenen, men moet bestaan op het ogenblik dat de nalatenschap openvalt.

Niet ter discussie staat dat Stichting Junio op het moment dat A overleed niet meer bestond en derhalve geen erfgenaam is van A.

Artikel 4:56 BW bepaalt voorts dat rechten uit makingen aan een rechtspersoon die voor het openvallen van de nalatenschap is opgehouden te bestaan ten gevolge van een fusie of een splitsing, toekomen aan de verkrijgende rechtspersoon.

Gedaagde is niet de rechtsopvolger van Stichting Junio zoals bedoeld in dit artikel.

Zij heeft van UHC rechten overgenomen op het gebruik van de naam Fonds voor het Hart en andere aan deze naam gerelateerde vermogensbestanddelen, maar dit betekent niet dat zij de rechtsopvolger is van Stichting Junio als bedoeld in artikel 4:56 BW.

Dit betekent dat gedaagde niet erft op grond van artikel 4:56 BW.

Gedaagde beroept zich op de omstandigheid dat zij de doelstellingen van Stichting Junio heeft overgenomen en dat het derhalve de bedoeling van A is geweest om haar als erfgenaam aan te wijzen.

Dat A niet precies wist waar zij was gevestigd, acht zij niet problematisch omdat erflaters in het algemeen een adres niet bij de Kamer van Koophandel controleren.

Aldus doet gedaagde een beroep op artikel 4:46 lid 3 BW dat bepaalt dat wanneer een erflater zich klaarblijkelijk in de aanduiding van een persoon of een goed heeft vergist, de beschikking naar de bedoeling van de erflater ten uitvoer wordt gebracht, indien deze bedoeling ondubbelzinnig met behulp van de uiterste wil of met andere gegevens kan worden vastgesteld.

De rechtbank concludeert allereerst dat van een vergissing sprake moet zijn geweest, omdat het niet de bedoeling van A kan zijn geweest om een stichting die niet meer bestaat als erfgenaam aan te wijzen.

Vraag is dan of A bedoeld heeft om gedaagde als erfgenaam aan te wijzen, zoals gedaagde betoogt.

Op het moment dat A zijn testament tekende, heette gedaagde nog niet Fonds voor het Hart, maar zij gebruikte al wel die handelsnaam.

Zij was voorts al ongeveer 2,5 jaar eigenaar van de rechten inzake Fonds voor het Hart.

Dat zij daarmee dus ook dezelfde doelstellingen had als Stichting Junio staat voor de rechtbank zonder een nadere toelichting, die gedaagde niet heeft gegeven, echter niet vast.

In de processtukken zijn partijen niet ingegaan op de doelstellingen van Stichting Junio en van gedaagde. Ook zijn partijen niet ingegaan op de activiteiten die eerst Stichting Junio als Stichting Fonds voor het Hart en later gedaagde als Stichting Fonds voor het Hart heeft ontplooid. Partijen hebben geen nadere informatie verschaft hoe beide stichtingen werkten, en waaraan zij de door hen opgehaalde gelden beste(e)d(d)en. De tijdens de comparitie van partijen aanwezige vertegenwoordigers van gedaagde hebben slechts verteld dat gedaagde geen ANBI-status heeft en dat zij enkel met vrijwilligers werkt, maar verdere informatie is niet gegeven.

Gelet op dit een en ander is de rechtbank van oordeel dat niet ondubbelzinnig kan worden vastgesteld dat het de bedoeling van A was om gedaagde als erfgenaam aan te wijzen.

Het is duidelijk een andere stichting dan de Stichting Junio die A in 2001 in één van de eerdere versies van zijn testament heeft opgenomen en die altijd in opeenvolgende versies van zijn testament is blijven staan.

Alhoewel gedaagde vermogensbestanddelen heeft overgenomen die eerder eigendom van Stichting Junio waren, is onvoldoende gesteld om te kunnen concluderen dat gedaagde dezelfde doelstellingen heeft als Stichting Junio had.

Ook overigens is niet komen vast te staan dat A enkel vanwege deze doelstellingen Stichting Junio als erfgenaam heeft aangewezen.

Alhoewel weinig tot niets bekend is over het antwoord op de vraag waarom A Stichting Junio als erfgenaam heeft aangewezen, kan niet worden uitgesloten dat A voor zijn aanwijzing van Stichting Junio als erfgenaam ook nog andere redenen had dan de doelstellingen van Stichting Junio, redenen die specifiek aan Stichting Junio gelinkt zijn.

Evenmin kan worden uitgesloten dat het helemaal niet de bedoeling van A was om Stichting Junio aan te wijzen als erfgenaam.

Nu niet ondubbelzinnig kan worden vastgesteld dat A gedaagde op het oog had toen hij Stichting Fonds voor het Hart als erfgenaam aanwees, dient de vordering te worden afgewezen.

Voor veroordeling in de nakosten bestaat geen grond, nu de kostenveroordeling ook voor deze nakosten een executoriale titel oplevert (vergelijk Hoge Raad, 19 maart 2010, HR:2010:BL1116, NJ 2011/237).

De rechtbank zal, zoals gevorderd, de nakosten begroten in overeenstemming met het daarop toepasselijke liquidatietarief.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over de uitleg van een testament, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.